De eerste volle maand van In bloei voor jou ligt alweer achter mij. Januari begon voor mij met een vliegende start, letterlijk en figuurlijk. Op 1 januari zag ik een staart van een vogel die ik nog niet eerder in de tuin had waargenomen. Het bleek een groepje witkopstaartmezen! Ik sprong op uit mijn stoel uit enthousiasme en greep snel de camera erbij. Ze zijn ontzettend snel maar gelukkig heb ik het kunnen vastleggen. Ik was helemaal hyper van dit spektakel! Het is een zeldzame verschijning volgens Waarneming. Tikkeltje trots ben ik wel, gezien de tuin voor nog geen twee jaar terug volledig bestond uit tegels en kunstgras.
Wat ik hier nog niet vermeld had: net voor het nieuwe jaar had ik het ‘streefbedrag’ van 1000 euro op mijn Pink Ribbon-actiepagina al behaald! En dat in zo’n korte tijd! Wauw! Ik ben zo ontzettend dankbaar voor alle donaties en de steunende, lieve woorden die ik van iedereen ontvang. Het raakt mij iedere keer weer en geeft het gevoel dat we dit samen doen. Inmiddels heb ik het bedrag wat verhoogd; een nieuw doel om naar te streven!
Ondanks dat januari een vliegende start had was het emotioneel ook erg zwaar. Het grote gemis van Marij tijdens de feestdagen ebde door het nieuwe jaar in. Halverwege de maand was het een jaar geleden dat ze kwam te overlijden. We zijn die dag een mooie wandeling gaan maken in de natuur, iets wat ze zelf ontzettend graag deed. Tijdens de wandeling was de omgeving prachtig wit van sneeuw en kwam een overvloed van roodborstjes ons begroeten. Alsof ze dan toch even met ons mee heeft gewandeld. In hart en gedachten, vandaag en voor altijd🩷.
Wat was er te zien in de tuin?
Begin januari trok de natuur zich een wit deken aan. Wat een rust bracht dat met zich mee. Het kan zo heerlijk stil zijn wanneer de tuin is toegedekt met een pak sneeuw. Je hoort enkel gekraak bij iedere stap die je zet en de lucht die je inademt voelt zo zuiver. De socials puilden uit van witte tuinen. Dat leverde echt prachtige plaatjes op. Zelf heb ik ook nog mooie plaatjes geschoten! De wintersilhouetten van de planten met een toef sneeuw erop dienden zich daar perfect voor. Het heeft ook behoorlijk gevroren, wel tot -10 graden. Ik was dus blij met dat witte deken over de planten. Het zorgde voor isolatie en beschermde de planten tegen de vrieskou. Ik heb achter mijn kas kratjes vol met plantjes staan en deze hebben het allemaal overleefd! De sporen van katten en vogels waren tevens goed te zien. Het is inmiddels wel duidelijk, mijn tuin is wel een ware snel route voor de buurtkatten. De vogels? Die blijven er niet door weg en komen graag nog snacken van o.a. de zonnebloemen en dropplanten. Er kwam zelfs nog een sperwer jagen in de tuin, maar gelukkig zonder succes. Ik ben toch wel gesteld op de vele pimpelmeesjes en koolmeesjes in de tuin. Ze zijn zo schattig!
Een rondje door de tuin struinen levert altijd wat op. Zodra de sneeuw weer voor de zon verdwenen was viel er veel te ontdekken. Zo halverwege januari ging het van -10 naar +10 graden. Het voelde alsof de lente stiekem al even van zich liet proeven. Zo vond ook de honingbij die mij voorbij zoemde en even lekker in het zonnetje ging zitten op mijn kas. Evenals de mussen die achter elkaar aan raasden door de tuin met een een bult geluid. Kregen ze al de lente in de bol? Anders ik wel, voor even dan. Ik veegde her en der wat blad opzij in de borders en ontdekte zo de eerste pieken door de grond. He-le-maal blij! Ik zag tulpen, alliums, hyacinten en krokussen. Als dat niet een voorbode is voor het vele moois wat komen gaat! Ik was niet de enige die fanatiek tussen het bladerdek zat te speuren. Zo ook de merels in mijn tuin. Alle blaadjes werden omgekeerd en de paden werden vol gegooid met blad. Als je je afvraagt waarom er toch telkens van alles naast je border ligt, doe dan maar eens navraag bij meneer en mevrouw merel. Je mede tuinbewoners, gezellig zijn ze wel! Dat ik dan af en toe alles even terug moet vegen, dat vind ik absoluut geen probleem.
En dan, als kers op de taart, het noorderlicht! Onaangekondigd. Gelukkig zag ik van oud-collega Marloes op Instagram een story langskomen met een foto van het noorderlicht. Heh?! Hier?! IN TWENTE?! Ondertussen kreeg ik ook een appje van een vriendin, dat ik snel naar buiten moest! Ik was net van plan om naar bed te gaan maar nu ging ik met mijn onooglijke, maar zeer comfortabele gestreepte badjas snel de tuin in. Ik moest even zoeken, maar daar was het! Wat een schouwspel! Met het blote oog te zien! En dat in een omgeving met veel lichtvervuiling. Ik was zo blij als een kind en belde bekenden op dat ze ook als de wiedeweerga naar buiten moesten. Wat een enorm cadeau van de natuur. Ik ben nog aan het nagenieten.
Bloem van de maand
Voor mijn actie In bloei voor jou heb ik allerlei planten en bollen aangeplant in het najaar. Iedere maand wil ik een bepaalde bloem centraal stellen omdat deze een verhaal vertelt met haar symboliek. Zo had ik voor januari de Helleborus orientalis en sneeuwklokje aangeplant. Helaas zijn deze (nog) niet tot bloei gekomen. Zo zie je maar, je kunt je vanalles bedenken, maar de natuur trekt haar eigen plan. Je kunt dus ook niet anders dan meebewegen, en dat is misschien maar beter ook. De Helleborus kiest ervoor om eerst goed te gaan wortelen en een ander jaar te gaan bloeien. Daar haal ik voor mijzelf een les uit. Zorg eerst dat je goed geworteld bent en dicht bij jezelf staat, dan volgt de bloei als vanzelf.
Sneeuwklokjes staan voor een nieuw begin, hoop en wedergeboorte. Ze zijn een belofte voor de lente. Voor de Helleborus gaan er meerdere betekenissen rond. Ik ga zelf uit van de associatie met hoop en veerkracht. Als een van de allereerste bloemen die in de winter naar boven komt, is het een krachtig symbool van een nieuw begin en de belofte van de lente. Het staat voor de kracht om moeilijke tijden te overwinnen en de moed om te bloeien onder uitdagende omstandigheden. Als Marij iets kon, was het bloeien onder de moeilijke omstandigheden. Ze kon als geen ander werkelijk genieten in het moment. Dit was een gave die ze al bezat voordat ze ziek werd. Ik heb dat altijd aan haar bewonderd. Het is iets waar ik nog vaak aan terug denk en een voorbeeld aan neem. En dat nieuwe begin, dat volgt nog. Wanneer het moment daar is; tijdens de overgang van koude, donkere en moeilijke tijden naar een periode van warmte en licht.
Gouden vondst
In de winter valt er niet veel te doen in de tuin. De natuur houdt een ‘winterslaap’ en het is de ideale tijd om hetzelfde te doen. Toch vind ik het ook een ideale tijd om wat klusjes te doen nu ik nog niet helemaal vol in het zaaien zit. Daarbij is het een fijne afleiding om je gedachten te kunnen verzetten. Een klus die al een tijdje op zich liet wachten was de hoek naast het terras. Deze was volledig verzakt en had een vervelend struikelrandje. Het water liep naar het huis toe in plaats van ervan af. Ik wil de hoek gaan gebruiken als kweekhoek; een plek waar ik de opgekweekte plantjes groter laat worden!
Bij het leeghalen van de hoek kwam onder de jaren ’70 grindtegels worteldoek tevoorschijn. Geen wonder dat de boel verzakt was. Ik blijf mij verbazen over keuzes die worden gemaakt. Wie doet er nou worteldoek onder tegels? Poging tot het tegengaan van onkruid tussen de tegels? Gelukkig ligt het er nu weer goed in, inclusief een mooie rand van Belgische hardstenen kinderkoppen en exclusief worteldoek. Het inrichten kan beginnen! Met grote dank aan vindingrijke buurtgenoot Laurens. Mocht je ooit iets in de tuin willen met mooie natuurstenen; he’s your guy!
Over mooie stenen gesproken! Op Marktplaats ontdekte ik een gratis partij stenen en keien. Iemand was de tuin aan het leeghalen en de vorige bewoner verzamelde mooie exemplaren. Eenmaal aangekomen kon het uitzoeken beginnen. Er was zoveel moois! Hebberig word je ervan. Er lag zelfs een prachtige ammoniet en een kei met een roze glinsterende binnenkant! Perfect voor de roze tuin. Ik voelde mij als een kind in de snoepwinkel. Wat zijn ze mooi! Een aantal keien dienen nu als een borderrand achterin de tuin. Wat een gouden vondst was dit. Inmiddels begin ik een ware Marktplaats verslaving te ontwikkelen.
Oei! Auw!
Niet alles ging denderend in mijn kas tijdens de vrieskou. Ik dekte de planten toe met vliesdoeken en mijn Salvia ‘Amistad’ in pot kreeg nog een extra woldeken. Echter, ik had nog relatief kleine zaailingen van leeuwenbek en ridderspoor in de kas staan. Deze heb ik helaas verloren aan de omvalziekte, ook wel ‘damping off‘ genoemd. De blaadjes gingen slap hangen en in eerste instantie dacht ik dat dit door de stress van de vrieskou kwam. Ik had nog niet eerder te maken gehad met de omvalziekte. Het duurde dus wel eventjes totdat ik doorhad wat er aan de hand was. De kou, de (te) natte grond, vochtigheid en slechte ventilatie in de kas heeft de schimmel vrij spel gegeven. Ik heb twee trays aan plantjes moeten weggooien. Dit deed wel even pijn, maar ik heb er ook weer enorm veel van geleerd. Uiteindelijk heb ik ze opnieuw gezaaid op 21 januari! Hiervan is de leeuwenbek ontkiemd op 28 januari. De ridderspoor laat nog op zich wachten. Wellicht haal ik deze binnenkort naar binnen om te ontkiemen, zodra ze minimaal twee weken een koude periode hebben gehad.
Als klap op de vuurpijl ging ik flink door de rug tijdens een ‘poging tot’ het optillen van een bloempot. Ik ging netjes door de knietjes en probeerde vanuit de benen te tillen. Maar helaas. Ik ben de dertig gepasseerd en dan beginnen de kwalen wanneer je niet sport. Flinke door de rug gaan taferelen dus. Ik kon echt helemaal niks meer en werd afhankelijk van anderen. Gelukkig was daar bij de Lidl een afvalgrijper te koop, zo kon in tenminste zelf mijn broek optrekken en vanuit bed het gordijn opendoen. Bedankt mam.
De plannen die ik had voor de tuin moesten even wachten en zodoende ben ik mij gaan storten op het maken van het teeltplan voor de pluktuin. Dat was nog niet zo makkelijk. Gevalletje ‘ik wil te veel’ met de paar vierkante meters die ik heb. Plus, successie zaaien a.k.a. opvolgingen, wat een breinbreker is dat. Ik snap de theorie, maar hoe pas je dat toe met een kleine pluktuin? De meeste uitleg gaat toch echt over ruime percelen. Als ronde 1 uitgebloeid is staat daar ronde 2 klaar. Ja, zo makkelijk is dat niet. Want waar laat ik de planten van ronde 2 als deze plekken nog bezet zijn door ronde 1 planten? Het kan niet anders dan dat je ergens een ‘gat’ hebt in bloei, puur omdat je de ruimte niet hebt om de opvolgingen al te planten. Het zou kunnen wanneer je een plek leeg laat waar je ronde 2 kunt uitplanten. Maar dit is niet wenselijk bij een kleine pluktuin omdat je alle ruimte wilt benutten. Bij mij zijn alle vakken bij elkaar opgeteld ongeveer 17 m2. Dat is nog minder dan gemiddeld pluktuin bed. Grote winst behaal ik al wel met het plannen van seizoensopvolgingen! Ik ga niet meer te moeilijk denken maar gewoon opvolgingen zaaien en dan maar zien hoe ik het in de praktijk breng. Leren door te doen.
Winter sowing
In de tweede week van januari begon ik met winter sowing. Een ontzettende laagdrempelige zaaimethode met hele goede resultaten. Ik schreef er een blog over zodat iedereen eraan mee kon doen. Echter, ik leerde dat deze methode toch een ontzettend groot nadeel heeft, namelijk: microplastics. Ik heb dus ook besloten om deze blog offline te halen omdat ik er niet meer achter sta. Ik dacht eerder goed bezig te zijn door o.a. hergebruik van materialen. Ik heb mij blindgestaard op de mogelijkheden en hierdoor de risico’s ervan gemist.
Ik zaaide vorig jaar in diepvrieszakken en grootverpakking melkflessen. Deze zijn gemaakt van plastic ‘High-Density Polyethylene (HDPE)’, een van de meest gebruikte plastic in de wereld. Ik bespaar jullie de details, maar waar het op neerkomt is het volgende. HDPE degradeert fysiek door een proces dat fotodegradatie wordt genoemd. Wanneer het gedurende lange perioden wordt blootgesteld aan UV-straling (zonlicht) en oxidatieve stress, worden de polymeerketens broos en barsten ze. In combinatie met fysieke stress (wind, slijtage) valt HDPE uiteen in steeds kleinere stukjes (bron). Het komt dus terecht in de grond en wellicht ook in de plant zelf. Het geld dus eveneens voor alle voedselverpakkingen welke veel hergebruikt worden om in te zaaien. Deze producten dienen alleen gebruikt te worden waarvoor ze bedoeld zijn en na gebruik gerecycled te worden. Plastic wat wel tegen de elementen moet kunnen wordt bijvoorbeeld voorzien van UV-stabilisatoren.
Inmiddels ben ik andere manieren aan het uitproberen. Zo heb ik nu meerdere P9-potjes in de oude IKEA kweekkasjes staan, deze zijn gemaakt van staal en glas. Dit heeft helaas niet helemaal dezelfde werking als de melkflessen en diepvrieszakken. Het lijkt meer op de kleine variant van een koude bak. Met winter sowing heb je mini klimaatjes waarbij de condens telkens weer naar beneden loopt en de grond vochtig houd. In de kasjes moet ik beter in de gaten houden of de grond niet uitdroogt. Ik heb dus nog een andere optie gevonden. Bij de kringloop scoorde ik iets wat lijkt op een tuin cloche. Het is van glas en bovenin zit een kleine ronde opening en de onderkant is tevens open. Hierdoor kan ik het precies over een C2 pot plaatsen en lijkt het qua vorm een grootverpakking melkfles. Door de opening kan regen en sneeuw binnendringen. Ik ga hier binnenkort in zaaien en dan is het afwachten wat het doet! Ik ben hoopvol.
Wat zaaide ik in januari?
In januari had ik dus veel willen zaaien met de winter sowing methode. Nu bekijk ik of het ook net zo goed lukt in o.a. P9 potjes in een mini kasje.
| Latijnse naam | Nederlandse naam | Hoe? |
| Achillea millefolium ‘Cerise Queen’ | Duizendblad | P9-potje buiten |
| Agastache ‘Heather Queen’ | Dropplant | P9-potje buiten |
| Daucus carota ‘Dara’ | Wilde peen | P9-potje buiten |
| Antirrhinum majus meerdere soorten | Leeuwenbek | P9-potje buiten en voorzaaien in huis |
| Centaurea cyanus ‘Pink Ball’ | Korenbloem | P9-potje buiten |
| Consolida ajacis meerdere soorten | Eenjarige ridderspoor | P9-potje buiten en voorzaaien in kas |
| Cynoglossum amabile ‘Mystic Pink’ | Chinees vergeet-mij-nietje | P9-potje buiten |
| Lathyrus odoratus meerdere soorten | Siererwt | P9-potjes in kas |
| Lupinus ‘Roze’ | Vaste lupine | P9-potje buiten |
| Malva moschata | Muskuskaasjeskruid | P9-potje buiten |
| Monarda didyma ‘Hot Pink’ | Bergamot | P9-potje buiten |
| Papaver somniferum ‘Enkele Roze’ | Slaapbol | P9-potje buiten en ter plekke |
| Persicaria orientalis ‘Kiss me over the garden gate’ | Eenjarige duizendknoop | P9-potje buiten |
| Scabiosa atropurpurea ‘Salmon Queen’ | Duifkruid | P9-potje buiten |
| Trifolium arvense | Hazenpootje | P9-potje buiten |
Nu is het afwachten! Ik verwacht dat eind februari de eerste zaden zullen ontkiemen. Inmiddels zitten we in de periode tussen winter en lente. De winter is nog niet voorbij, maar zo nu en dan kun je al proeven van het nieuwe seizoen wat eraan komt. Jonge groene pieken van de voorjaarsbollen verschijnen boven de grond, alleen laat de bloei laat nog even op zich wachten. Het is een tijd om terug te kijken en los te laten wat je niet meer dient, om dat wat je graag wilt verwelkomen ruimte te geven. We gaan weer richting te lente! Het licht keert iedere dag weer ietsje meer terug.
Lieve tuingroet,
Loes
